Farklılaştırılmış Öğretimde Yapay Zekanın Rolü
Farklılaştırılmış öğretimin en büyük zorluğu, aynı konuyu farklı seviyelerde hazırlamaktır. Bir öğretmenin birden fazla versiyon üretmesi saatler alırken ChatGPT bu işi dakikalar içinde yapabilir. Anahtar nokta: seviyeyi, çıktıyı ve öğrenci profilini promptta açıkça belirtmek.
İçerik Farklılaştırma Promptları
Aşağıdaki [konu] metnini üç farklı okuma düzeyine uyarla: (1) 3. sınıf düzeyi — kısa cümleler, temel kelimeler; (2) 6. sınıf düzeyi — standart; (3) 9. sınıf düzeyi — akademik dil. Her versiyonu ayrı başlıkla ver.
Fotosentez konusunu şu üç profil için açıkla: (A) görsel-uzamsal öğrenci için bir metafor ve diyagram açıklaması, (B) mantıksal-matematiksel öğrenci için adım adım süreç, (C) sözel öğrenci için hikâye formatında anlatı.
[Matematik konusu] için hazırlık aşamasındaki öğrenciye yönelik scaffolding (iskele kurma) etkinliği tasarla. Problemi küçük adımlara böl, her adımda yönlendirici soru ekle.
Süreç Farklılaştırma Promptları
[Konu] için üç farklı işlem yolu tasarla: (1) Somut araçlarla (manipülatif) keşif, (2) Görsel-şematik analiz, (3) Soyut sembolik çalışma. Her yolda öğrenci ne yapacak, ne üretecek?
Hazır ileri düzey öğrenciler için [konu] konusunda zenginleştirme görevi tasarla. Görev standart müfredatın ötesine geçmeli, araştırma veya yaratıcı uygulama içermeli.
Ürün Farklılaştırma Promptları
[Ünite/konu] için öğrencilerin öğrenmelerini göstermek üzere seçebilecekleri 6 farklı ürün seçeneği sun: görsel, sözel, yazılı, dijital, performans tabanlı ve araştırma tabanlı.
Aynı kazanımı ölçen iki farklı değerlendirme görevi tasarla: biri sözel/yazılı ifadeyi güçlü olan öğrenciler için, diğeri görsel/yaratıcı üretimi tercih edenler için.
Bireyselleştirilmiş Destek Promptları
[Öğrenci profili: okuma güçlüğü çeken 4. sınıf öğrencisi] için [konu] konusunu anlatan görsel ipuçları içeren, kısa cümleli, büyük yazı tipine uygun bir çalışma yaprağı tasarla.
Üstün yetenekli öğrenciler için [konu] bağlamında disiplinlerarası bir proje görevi tasarla. Görev en az iki farklı dersi birleştirmeli ve gerçek dünyada uygulama içermeli.
Vygotsky'nin YGZ Bölgesi için Promptlar
[Konu] için öğrencinin şu an bağımsız yapabildiği (alt sınır) ile rehberlik ile yapabileceği (üst sınır) arasında köprü kuracak sıralı görevler tasarla. 5 basamaklı bir destek seti oluştur.
Pratik Uygulama Önerileri
Farklılaştırma promptlarını kullanırken öğrencilerin önceki değerlendirme verilerini prompta ekleyin. "Geçen hafta yüzde konusunda zorlanan öğrenciler için..." şeklinde bağlam vermek sonucu odaklandırır. Üretilen materyallerin seviye uygunluğunu mutlaka kendiniz gözden geçirin.